Trong bối cảnh thị trường lao động toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ, Đức nổi lên như một trong những quốc gia mở cửa nhất đối với lao động có trình độ đến từ các nước ngoài EU. Với chính sách nhập cư mới tập trung vào năng lực thực tế thay vì quốc tịch, Công nhận văn bằng diện visa 18A/B đang trở thành lựa chọn chiến lược cho nhiều cử nhân Việt Nam mong muốn làm việc, phát triển sự nghiệp và định cư lâu dài tại Đức.
1. Công nhận văn bằng diện visa 18A/B là gì và vì sao Đức ưu tiên hình thức này?
Công nhận văn bằng diện visa 18A/B là cơ chế cho phép công dân ngoài Liên minh châu Âu, đã tốt nghiệp trung cấp, cao đẳng hoặc đại học, được đánh giá và công nhận trình độ nghề nghiệp tương đương tại Đức. Sau khi được công nhận (toàn phần hoặc bán phần), người lao động có thể xin visa sang Đức làm việc hợp pháp theo đúng khung pháp lý của Luật lao động Đức.
Điểm khác biệt căn bản của visa 18A/B so với nhiều chương trình khác nằm ở triết lý tiếp cận: Đức không đặt nặng danh xưng bằng cấp, mà tập trung vào nội dung đào tạo, năng lực thực hành và mức độ phù hợp với thị trường lao động. Điều này tạo ra cơ hội rất lớn cho cử nhân Việt Nam, đặc biệt là những người có nền tảng nghề nghiệp tốt nhưng chưa từng học tập theo chuẩn châu Âu.
Tuy nhiên, chính vì cách tiếp cận này mà không phải ngành học nào cũng có thể đi theo con đường 18A/B một cách thuận lợi.
2. Điều kiện tham gia Công nhận văn bằng diện visa 18A/B
Một điều kiện bắt buộc khi tham gia Công nhận văn bằng diện visa 18A/B là văn bằng phải được ghi nhận trong hệ thống Anabin – cơ sở dữ liệu chính thức của Đức dùng để đánh giá văn bằng nước ngoài. Đây là bước sàng lọc đầu tiên nhằm xác định giá trị pháp lý của bằng cấp.
Tuy nhiên, rất nhiều người hiểu sai rằng chỉ cần bằng nằm trong Anabin là chắc chắn được làm đúng ngành tại Đức. Thực tế không đơn giản như vậy. Anabin đánh giá trường, trình độ và khung đào tạo, chứ không quyết định trực tiếp việc bạn sẽ làm nghề gì. Việc được làm đúng ngành hay buộc phải chuyển sang ngành gần phụ thuộc chủ yếu vào chuyên ngành cụ thể và mức độ tương thích với hệ thống nghề nghiệp của Đức.
Nếu chuyên ngành học tại Việt Nam mang tính ứng dụng cao, có thể đối chiếu rõ ràng với một nghề cụ thể trong hệ thống đào tạo nghề Đức, khả năng làm đúng ngành theo visa 18A/B là rất cao. Ngược lại, với những ngành quá rộng, thiên về lý thuyết hoặc quản lý chung, người lao động có thể phải chuyển sang một nghề khác có tính thực hành rõ nét hơn dù bằng cấp vẫn hợp lệ.
3. Nhóm ngành kỹ thuật – công nghiệp: Trụ cột của chương trình 18A/B
Trong tất cả các nhóm ngành, khối kỹ thuật – công nghiệp luôn được xem là “xương sống” của Công nhận văn bằng diện visa 18A/B. Đức là quốc gia công nghiệp phát triển hàng đầu châu Âu, với nhu cầu nhân lực rất lớn trong các lĩnh vực sản xuất, chế tạo, cơ khí, điện – điện tử, tự động hóa và kỹ thuật hệ thống.
Các cử nhân Việt Nam tốt nghiệp ngành cơ khí, điện công nghiệp, cơ điện tử, kỹ thuật máy móc hay tự động hóa thường có lợi thế rõ rệt khi tham gia công nhận văn bằng. Lý do nằm ở sự tương đồng cao giữa chương trình đào tạo kỹ thuật tại Việt Nam và hệ thống nghề của Đức, đặc biệt nếu người học đã có giả nghiệm làm việc hoặc thực tập thực tế.
Với visa 18A/B, nhóm ngành này không chỉ mang lại cơ hội làm việc đúng chuyên môn, mà còn đảm bảo thu nhập ổn định, môi trường làm việc chuyên nghiệp và lộ trình nâng bậc nghề nghiệp rõ ràng.
4. Xây dựng và hạ tầng: Ngành thiếu hụt nhân lực dài hạn tại Đức
Song hành cùng công nghiệp, lĩnh vực xây dựng và hạ tầng tại Đức đang đối mặt với tình trạng thiếu nhân lực nghiêm trọng do dân số già hóa và tốc độ phát triển đô thị cao. Các cử nhân Việt Nam học ngành xây dựng dân dụng, kỹ thuật công trình, kỹ thuật hạ tầng hay giám sát thi công hoàn toàn có thể tiếp cận Công nhận văn bằng diện visa 18A/B nếu hồ sơ được chuẩn hóa đúng cách.
Tại Đức, người lao động có bằng cấp và được công nhận trình độ thường đảm nhiệm vai trò kỹ thuật, tổ chức hoặc giám sát, thay vì lao động tay chân phổ thông. Điều này giúp nâng cao vị thế nghề nghiệp và tạo nền tảng vững chắc cho việc định cư lâu dài.
5. Nhà hàng – khách sạn và dịch vụ: Hướng đi thực tế cho nhiều cử nhân
Không ít cử nhân Việt Nam tốt nghiệp các ngành kinh tế, du lịch hoặc quản trị dịch vụ nhưng khó tìm được vị trí đúng chuyên môn tại Đức. Trong bối cảnh đó, lĩnh vực nhà hàng – khách sạn và dịch vụ lại trở thành một hướng đi khả thi thông qua Công nhận văn bằng diện visa 18A/B.
Đức có hệ thống đào tạo nghề dịch vụ rất bài bản, chú trọng kỹ năng thực hành, quy trình và tiêu chuẩn nghề nghiệp. Những người có nền tảng học tập hoặc kinh nghiệm trong lĩnh vực này, nếu được đào tạo bổ sung đúng chuẩn, hoàn toàn có thể được công nhận và làm việc hợp pháp tại Đức.
6. Vì sao đào tạo bổ sung theo chuẩn Đức là bước không thể thiếu?
Một thực tế cần nhìn nhận thẳng thắn là: đa số hồ sơ 18A/B không được công nhận toàn phần ngay từ đầu. Phần lớn rơi vào diện công nhận bán phần và yêu cầu người lao động bổ sung kỹ năng, kiến thức hoặc thời gian thực hành theo chuẩn Đức.
Nếu không có định hướng rõ ràng, người lao động rất dễ rơi vào tình trạng bị động, kéo dài thời gian xử lý hồ sơ hoặc buộc phải chuyển sang ngành nghề không mong muốn. Đây chính là lý do việc đào tạo chuyển đổi và chuẩn hóa năng lực trước khi nộp hồ sơ 18A/B đóng vai trò then chốt.
6. Cen Academy & Cen Ecotech: Đưa cử nhân Việt Nam đến gần hơn với visa 18A/B
Xuất phát từ thực tế đó, Cen Academy đã chính thức phối hợp cùng Cen Ecotech triển khai chương trình đào tạo nghề chuẩn Đức hoàn toàn miễn phí, dành riêng cho cử nhân Việt Nam có định hướng tham gia Công nhận văn bằng diện visa 18A/B.
Chương trình được thiết kế nhằm:
- Chuẩn hóa lại năng lực nghề nghiệp theo tiêu chuẩn Đức
- Bổ sung kỹ năng thực hành, tác phong và tư duy nghề
- Định hướng rõ lộ trình công nhận văn bằng và xin visa 18A/B
- Giúp học viên chủ động lựa chọn ngành nghề phù hợp ngay từ đầu
Thay vì học lại từ con số 0, người học được “chuyển đổi chuẩn”, rút ngắn thời gian, giảm chi phí và tăng tỷ lệ được công nhận khi nộp hồ sơ sang Đức.
Với chương trình đào tạo nghề chuẩn Đức miễn phí do Cen Academy phối hợp cùng Cen Ecotech triển khai, cử nhân Việt Nam đang có thêm một bước đệm quan trọng để tiếp cận visa 18A/B một cách bài bản, chủ động và an toàn hơn.
